के जीवन बीमा केवल "मरेपछि पाइने पैसा" मात्र हो त?
"दाइ, बीमा त गर्ने हो, तर मरेपछि मात्रै पैसा पाइने बीमा गरेर के काम? जिउँदो छँदै केही फाइदा हुने योजना छैन?"
अस्ति भर्खर एकजना साथीले चिया गफमा मलाई यही प्रश्न सोध्नुभयो। हुन पनि हो, हामी नेपालीहरू 'आज' को लागि धेरै संघर्ष गर्छौँ। हामीलाई भविष्यको सुरक्षा त चाहिन्छ नै, तर वर्तमानमा पनि खल्तीमा अलिअलि पैसाको 'सपोर्ट' भइदिए हुन्थ्यो भन्ने लाग्छ।
यदि तपाईँको मनमा पनि यही जिज्ञासा छ भने, नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्सको 'अमृत श्री' (Amrit Shree) योजना तपाईँकै लागि बनेको हो।
१.१ अमृत श्री: जिउँदो हुँदाको आर्थिक साथी
धेरैलाई लाग्छ बीमा भनेको जोखिमको लागि मात्र हो। तर अमृत श्री यस्तो योजना हो, जसले तपाईँलाई "बीमा केवल सुरक्षा मात्र होइन, यो त एउटा स्मार्ट लगानी पनि हो" भन्ने कुराको महसुस गराउँछ। यसले तपाईँको अनुपस्थितिमा परिवारलाई करोडौँको सुरक्षा त दिन्छ नै, तर तपाईँ जीवित रहँदा पनि हरेक वर्ष तपाईँको हातमा नगद थमाइदिन्छ।
१.२ किन यो योजना अरूभन्दा विशेष छ?
यसको सबैभन्दा ठूलो जादू भनेकै यसको 'नियमित आम्दानी' (Regular Income) हो। सामान्यतया बीमामा पैसा हालिरहनु पर्छ र अन्तिममा मात्रै ठूलो रकम पाइन्छ। तर अमृत श्रीमा तपाईँले सुरुका दुई वर्ष मात्रै मिहिनेत गरेर प्रिमियम तिर्नुभयो भने, तेस्रो वर्षदेखि कम्पनीले नै तपाईँलाई पैसा फिर्ता पठाउन थाल्छ।
१.३ यो गाइडले तपाईँलाई के सिकाउँछ?
आजको यो ब्लगमा हामी कुनै गाह्रो 'टेक्निकल' कुरा गर्ने छैनौँ। हामी सरल भाषामा बुझ्नेछौँ कि:
-
अमृत श्री योजना वास्तवमा के हो?
-
कसरी यसले तपाईँको प्रिमियमको बोझलाई आधाभन्दा बढीले कम गरिदिन्छ?
-
र, २० वर्षपछि तपाईँले तिरेको पैसाभन्दा कति गुणा बढी प्रतिफल पाउन सक्नुहुन्छ?
एउटा आत्मीय संवाद:
बीमित: "एजेन्ट भाइ, यो त अलि पत्याउनै गाह्रो भयो नि! बीमा कम्पनीले पनि हरेक वर्ष पैसा फिर्ता दिन्छ र?"
म: "दिन्छ दाइ, अमृत श्रीको विशेषता नै यही हो। यसले तपाईँलाई प्रिमियम तिर्न धौ-धौ हुने बोझबाट मुक्त गर्छ। सोच्नुस् त, तपाईँले तिर्नुपर्ने ठूलो किस्तामा कम्पनीले नै 'क्यास ब्याक' दिएजस्तै गरी पैसा फिर्ता गरिदिएपछि बाँकी थोरै रकम थप्दा तपाईँको करोडौँको सुरक्षा कायम रहन्छ। यो भनेको त सित्तैमा सुरक्षा पाएजस्तै भएन र?"
२) मनी ब्याक इन्स्योरेन्स भनेको के हो? (Term vs Endowment vs Money Back)
बीमा कम्पनीमा जाँदा धेरैले भन्छन् "धेरै प्रकारका योजना छन्, कुन लिने होला?" दाइ, यसलाई सजिलो गरी बुझ्न एउटा उदाहरण लिऔँ। मानौँ तपाईँलाई एउटा गाडी किन्नु छ:
१. टर्म इन्स्योरेन्स (Term Insurance): यो भनेको गाडीको 'थर्ड पार्टी' बीमा जस्तै हो। दुर्घटना भए पैसा पाइन्छ, नत्र पैसा फिर्ता आउँदैन। यसले सुरक्षा त दिन्छ, तर बचत दिँदैन।
२. सावधिक बीमा (Endowment Policy): यो भनेको एउटा राम्रो निजी गाडी किनेर ग्यारेजमा थन्काउनु जस्तै हो। २० वर्षपछि निकाल्दा नयाँको नयाँ र बढेको मूल्यमा त पाइन्छ, तर त्यो २० वर्षसम्म तपाईँले त्यसलाई चलाउन पाउनुहुन्न (अर्थात् बीचमा पैसा चलाउन पाइँदैन)।
३. मनी ब्याक बीमा (Money Back - अमृत श्री): यो चाहिँ गाडी किनेर 'ट्याक्सी' मा चलाउनु जस्तै हो। गाडी (सुरक्षा) पनि तपाईँकै हो, भविष्यमा यसको मूल्य (बोनस) पनि बढ्छ, र बीच-बीचमा यसले तपाईँलाई 'भाडा' (नियमित आम्दानी) पनि दिइरहन्छ।
२.१ अमृत श्री किन अन्य मनी ब्याक भन्दा फरक छ?
प्रश्न: "एजेन्ट भाइ, अरू मनी ब्याक योजनामा त ४–४ वर्ष कुर्नुपर्छ, यसमा चाहिँ के छ विशेष?"
उत्तर: "हो दाइ, ठ्याक्कै यहीँ निर अमृत श्रीले बाजी मार्छ। सामान्य मनी ब्याक योजनामा तपाईँले पहिलो पैसा पाउन ४ वा ५ वर्ष कुर्नुपर्छ। तर अमृत श्री मा मात्र २ वर्षको प्रिमियम तिरेपछि, तेस्रो वर्षदेखि नै तपाईँको हातमा पैसा आउन थाल्छ। यो भनेको नेपालकै सबैभन्दा छिटो प्रतिफल (Liquidity) दिने योजनामध्ये एक हो।"
अमृत श्री भनेको एउटा यस्तो योजना हो जसले भन्छ "तपाईँ जीवित रहँदा तपाईँको खल्ती भर्छु, यदि तपाईँलाई केही भइहाले तपाईँको परिवारको भविष्य भर्छु।"
३) अमृत श्री Policy Overview
नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्सको यो योजनालाई हामी यसरी संक्षेपमा बुझ्न सक्छौँ:
-
योजनाको नाम: अमृत श्री (Amrit Shree)
-
बीमा कम्पनी: नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स (नेपालको एक प्रतिष्ठित र पुरानो कम्पनी)
-
मुख्य विशेषता: सुरक्षा + बचत + वार्षिक नगद फिर्ता (५%) को अनुपम संगम।
-
कसका लागि? जो मानिस बीमाको किस्ता तिर्न धेरै बोझ महसुस गर्नुहुन्छ र बीच-बीचमा पैसाको आवश्यकता परिरहन्छ।
एउटा सानो टिप्स: धेरैले बीमा त गर्छन् तर २-३ वर्षपछि 'पैसा पुगेन' भनेर पोलिसी छाडिदिन्छन्। अमृत श्रीमा त्यो डरै हुँदैन। किनकि २ वर्षपछि त कम्पनी आफैँले तपाईँलाई पैसा दिन थाल्छ, जसले तपाईँलाई किस्ता तिर्न झन् सजिलो बनाउँछ। यो भनेको 'आफ्नै खुट्टामा उभिने' बीमा हो।
४) अमृत श्रीका मुख्य विशेषताहरू: किन यो योजना सबैको रोजाइमा छ?
हजुरहरुले, अमृत श्रीलाई केवल एउटा बीमा पोलिसी मात्र नभनेर "भविष्यको पेन्सन र आजको सहारा" भन्दा उपयुक्त हुन्छ। यसका मुख्य विशेषताहरूलाई सजिलो गरी बुझौँ:
४.१ वार्षिक ५% नगद फिर्ता (सबैभन्दा ठूलो आकर्षण)
यस योजनाको 'पिल्लर' नै यही हो। बीमा सुरु गरेको २ वर्ष पूरा भएपछि, तेस्रो वर्षदेखि तपाईंले बीमाङ्क (Sum Assured) को ५% रकम हरेक वर्ष फिर्ता पाउनुहुन्छ।
-
उदाहरण: यदि ५० लाखको बीमा छ भने, हरेक वर्ष रु. २,५०,००० तपाईंको हातमा आउँछ।
४.२ प्रिमियमको बोझबाट मुक्ति
धेरैलाई बीमाको किस्ता (Premium) तिर्न गाह्रो हुन्छ। तर अमृत श्रीमा कम्पनीले दिने ५% रकममा थोरै पैसा थपेपछि तपाईंको वार्षिक किस्ता तिरिन्छ। यसले तपाईंको व्यक्तिगत बचतमा ठूलो राहत दिन्छ।

४.३ पूरै अवधि सुरक्षा (Full Risk Coverage)
प्रश्न: "एजेन्ट भाइ, मैले हरेक वर्ष पैसा फिर्ता लिँदै गएँ भने मेरो सुरक्षा (Risk Cover) त घट्दै जान्छ होला नि, हैन?"
उत्तर: "यहीँ त नेशनल लाइफले अचम्म पारेको छ दाइ! तपाईंले वार्षिक रूपमा जतिसुकै पैसा फिर्ता पाइसकेको भए पनि, तपाईंको बीमाको रक्षावरण (Protection) भने पूरै रकममा कायमै रहन्छ। ५० लाखको बीमा छ भने २० औँ वर्षसम्मै ५० लाखकै सुरक्षा हुन्छ।"
४.४ बोनस सुविधा (Bonus)
यो योजना 'मुनाफामा सरिक हुने' (Participating) योजना हो। यसको अर्थ, कम्पनीले कमाउने नाफाबाट तपाईंले प्रत्येक वर्ष बोनस पाउनुहुन्छ। यो बोनस म्याचुरिटीमा एकमुष्ट ठूलो रकम बनेर तपाईंको हात पर्छ।
४.५ ऋण सुविधा (Loan Facility)
यदि तपाईंलाई पैसाको एकदमै आपतकालीन खाँचो पर्यो भने, बीमा गरेको २ वर्ष पूरा भएपछि तपाईंले आफ्नो पोलिसी धितो राखेर सुलभ ब्याजमा ऋण लिन सक्नुहुन्छ। आफ्नो पैसा पनि चलाउन पाइने, सुरक्षा पनि नघट्ने!
४.६ कर छुट (Tax Benefit)
नेपाल सरकारको नियम अनुसार, तपाईंले वार्षिक ४०,००० रुपैयाँ सम्मको प्रिमियममा आयकर छुट पाउनुहुन्छ। यो भनेको सिधै पैसाको बचत हो।
५) मनी ब्याक बेनिफिट कसरी पाइन्छ? (Payout Structure)
यसलाई अझै छर्लङ्ग पारौँ। धेरै बीमित झुक्किने ठाउँ यही हो। अमृत श्रीमा पैसा कसरी हात पर्छ त?
१. पहिलो २ वर्ष: तपाईंले आफ्नो निर्धारित प्रिमियम पूर्ण रूपमा तिर्नुपर्छ।
२. तेस्रो वर्षदेखि अवधि नसकिँदासम्म: हरेक वर्ष बीमाङ्कको ५% रकम तपाईंले 'मनी ब्याक' को रूपमा फिर्ता पाउनुहुन्छ।
३. परिपक्वता (Maturity) मा: बीमा अवधि सकिएपछि बाँकी रहेको १०% रकम र पूरै २० वर्षको बोनस एकमुष्ट पाइन्छ।
एउटा 'गोप्य' कुरा: "धेरैले के गर्छन् भने, कम्पनीबाट आएको ५% पैसाले प्रिमियम तिर्छन्। यसो गर्दा १८ वर्षसम्म तपाईंको खल्तीबाट निकै कम पैसा बाहिर जान्छ, तर तपाईंको लगानी भने ५० लाखकै दरमा बढिरहेको हुन्छ। यो भनेको 'थोरै छरेर धेरै भित्र्याउने' रणनीति हो।"
५) एउटा वास्तविक उदाहरण: कसरी ५० लाखको बीमा 'अमृत श्री' मा सजिलो हुन्छ?
धेरैलाई लाग्छ ५० लाखको बीमा गर्न त वर्षको लाखौँ रुपैयाँ थुपार्नुपर्छ, जुन सामान्य मान्छेको पहुँच बाहिर छ। तर हजुर, 'अमृत श्री' को गणित बुझ्नुभयो भने तपाईंले भन्नुहुनेछ "यो त झन् सजिलो रहेछ!"
आउनुहोस्, ३० वर्षका एकजना युवाको उदाहरण लिऔँ जसले ५० लाखको 'अमृत श्री' योजना २० वर्षका लागि लिनुभयो:
सुरुका २ वर्ष: जग बसाल्ने समय
-
उहाँको वार्षिक प्रिमियम (किस्ता) करिब रु. ३,५२,००० हुन्छ।
-
पहिलो र दोस्रो वर्ष उहाँले यो रकम पूर्ण रूपमा बुझाउनुहुन्छ। यो भनेको आफ्नो भविष्यको लागि एउटा बलियो जग हाल्नु जस्तै हो।
तेस्रो वर्षदेखि १८ वर्षसम्म: 'जादू' सुरु हुन्छ
जब बीमाको २ वर्ष पूरा हुन्छ, तेस्रो वर्षदेखि कम्पनीले उहाँलाई उपहार पठाउन थाल्छ।
-
हरेक वर्ष फिर्ता आउने रकम (५%): ५० लाखको ५% = रु. २,५०,०००।
-
अब उहाँले खल्तीबाट कति तिर्नुपर्छ त? रु. ३,५२,००० (किस्ता) - रु. २,५०,००० (फिर्ता आएको) = मात्र रु. १,०२,०००!

सोच्नुस् त हजुरको, बीमा ५० लाखकै छ, सुरक्षा पनि ५० लाखकै छ, तर तपाईंको खल्तीबाट जाने भार चाहिँ १ लाख २ हजारमा झर्यो। १८ वर्षसम्म यसरी नै चल्छ।
२० वर्षपछि (Maturity): फसल भित्र्याउने बेला
जब २० वर्ष पूरा हुन्छ, उहाँले के पाउनुहुन्छ त?
-
बाँकी १०% रकम: रु. ५,००,०००
-
कुल बोनस (अहिलेको ६४ प्रति हजारको दरले): ५० लाखको बीमामा २० वर्षको बोनस करिब रु. ६४,००,००० हुन्छ।
-
जम्मा हात पर्ने रकम: रु. ५ लाख + रु. ६४ लाख = रु. ६९,००,००० 🎉
कुल लगानी र प्रतिफलको तुलना:
-
तपाईंको जम्मा लगानी: करिब रु. २५,४०,०००
-
तपाईंले पाउने कुल रकम: रु. ६९,००,००० (बोनस र अन्तिम किस्ता)
-
अतिरिक्त फाइदा: २० वर्षसम्मको ५० लाख बराबरको पूर्ण जीवन सुरक्षा (Risk Cover)।
एउटा गम्भीर प्रश्न: "सोच्नुस् त कतै जग्गा किन्दा वा बैंकमा राख्दा यति थोरै रकमले ५० लाखको सुरक्षा र अन्त्यमा करिब ७० लाखको प्रतिफल पाउने अरू कुनै ठाउँ छ? २५ लाख हालेर ७० लाख निकाल्नु र सँगै ५० लाखको सुरक्षा सित्तैमा पाउनु यो भन्दा उत्कृष्ट लगानी अरू के हुन सक्छ?"
६) मृत्यु लाभ (Death Benefit): परिवारको बलियो जग
हामी सधैँ रहन्छौँ भन्ने छैन। यदि यो २० वर्षको बीचमा बीमितलाई केही भइहालेमा:
-
उहाँले बीचमा जतिसुकै ५% का दरले पैसा फिर्ता पाइसक्नुभएको भए पनि, कम्पनीले परिवारलाई पुरै ५० लाख + त्यो बेलासम्मको बोनस तुरुन्तै उपलब्ध गराउँछ।
-
यसमा पहिले फिर्ता पाइसकेको पैसा एक रुपैयाँ पनि कट्टा गरिँदैन। यो नै नेशनल लाइफको 'अमृत श्री' को सबैभन्दा भावनात्मक र जिम्मेवार पक्ष हो।
७) ऋण सुविधा र कर छुट: पैसाको आपतकालीन साथ र बचत
आदरणीय बीमित ज्यू, अमृत श्री योजना केवल बचत मात्र होइन, यो तपाईँको दुःखको साथी पनि हो।
७.१ पोलिसी लोन (Policy Loan) जीवनमा कहिलेकाहीँ यस्तो मोड आउँछ जहाँ हामीलाई तुरुन्तै पैसाको खाँचो पर्छ। यस्तो बेला कसैको अगाडि हात फैलाउनु पर्दैन। अमृत श्री सुरु गरेको २ वर्ष पूरा भएपछि तपाईँले आफ्नो पोलिसी धितो राखेर सुलभ ब्याजमा ऋण लिन सक्नुहुन्छ।
-
विशेषता: ऋण लिए पनि तपाईँको परिवारको सुरक्षा (Risk Cover) र वार्षिक ५% फिर्ता हुने क्रम रोकिँदैन।
७.२ आयकरमा छुट (Tax Benefits) प्रिय पाठक, यदि तपाईँ करको दायरामा हुनुहुन्छ भने यो योजना तपाईँको लागि अझै फलदायी छ। नेपालको नियम अनुसार, तपाईँले वार्षिक ४०,००० रुपैयाँ सम्मको प्रिमियममा आयकर छुट पाउनुहुन्छ। यसको अर्थ तपाईँले राज्यलाई तिर्ने करबाटै आफ्नो बीमाको केही हिस्सा भुक्तानी गरिरहनुभएको हुन्छ।
८) यो योजना कसका लागि सबैभन्दा उपयुक्त छ?
हजुरको मनमा प्रश्न उठ्न सक्छ "के अमृत श्री मेरो लागि सही छ?" यदि तपाईँ निम्नमध्ये कुनै एक श्रेणीमा पर्नुहुन्छ भने, यो योजना तपाईँको लागि 'बेस्ट' हो:
-
व्यवसायीहरूका लागि: जसलाई व्यापारमा चलायमान पुँजी (Liquidity) चाहिन्छ। हरेक वर्ष आउने ५% ले व्यवसायको सानो गर्जो टार्न मद्दत गर्छ।
-
छोराछोरीको शिक्षाको योजना बुन्ने अभिभावक: बच्चाको स्कुलको वार्षिक फी (Annual Fee) वा अन्य खर्चका लागि हरेक वर्ष आउने ५% रकम एउटा बलियो भरोसा बन्छ।
-
अनुशासित बचतकर्ता: जो थोरै लगानी गरेर भविष्यमा करोडौँको सुरक्षा र ठूलो प्रतिफल (Maturity Value) चाहनुहुन्छ।
-
सुरक्षित लगानी खोज्नेहरू: जो सेयर बजार वा अन्य जोखिमपूर्ण क्षेत्रभन्दा 'ग्यारेन्टी' प्रतिफल र पारिवारिक सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुहुन्छ।
९) निष्कर्ष: आजको एउटा निर्णय, सुरक्षित भविष्यको ग्यारेन्टी
अन्त्यमा, 'अमृत श्री' केवल एउटा कागजको पाना होइन, यो तपाईँको परिवारप्रतिको जिम्मेवारी र प्रेमको प्रमाण हो। २ वर्षपछि बीमा आफैँले आफ्नो किस्ता तिर्ने व्यवस्था मिलाइदिने यस्तो अद्भुत योजना नेपालमा विरलै पाइन्छ।

हजुरले अघि हिसाबमा देख्नुभयो करिब २५ लाखको लगानीमा ७० लाखको प्रतिफल र सँगै २० वर्षसम्म ५० लाखको सुरक्षा। यो भनेको आजको सानो बचतले भोलिको ठूलो सपना साकार पार्नु हो।
प्रिय पाठक, ढिला नगर्नुहोस्। समय कसैको लागि पर्खिँदैन, तर समयमै गरिएको बीमाले तपाईँको परिवारलाई सधैँ पर्खिरहनेछ।
🚀 आजै आफ्नो योजना सुरु गर्नुहोस्!
तपाईँको उमेर र बजेट अनुसार 'अमृत श्री' को सटीक हिसाब (Premium Calculation) हेर्न र यो यात्रा सुरु गर्न मलाई निम्न माध्यमबाट सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ:
-
📱 WhatsApp/Call: ९८५११८१७३७
-
💻 Premium Calculator: मेरो वेबसाइट spbhandari.com.np मा गई आफैँ हिसाब निकाल्नुहोस्।
-
💬 जिज्ञासा: यदि हजुरको मनमा केही प्रश्न छन् भने तलको कमेन्ट बक्समा लेख्नुहोला, म व्यक्तिगत रूपमा हजुरलाई सहयोग गर्नेछु।